زیرزمین

بچه های علوم انسانی خوب می دونن که در علم منطق یکی از مباحث، مسئله سفسطه و انواع روش های اون هست.

یکی از مشهور ترین روش های سفسطه، تخطئه است. تخطئه یعنی در یک بحث، یک طرف دعوا به جای اینکه استدلال بیاورد، با تخریب شخصیت طرف مقابل، سعی در تمام کردن بحث به نفع خود دارد.

یک مثال می زنم. دوران کارشناسی استادی داشتم به نام دکتر دال. ایشون واقعا آدم باسوادی بودن ولی متاسفانه بسیار متعصب و سختگیر. یکبار در یکی از کلاس های ایشون بحثی درباره شب یلدا و ارتباطش با مسیح و خورشید و...پیش اومد. من همون اواخر مقاله ای از دکتر شمیسا خونده بودم و اونو نقل کردم. دکتر دال از من خواست مقاله رو هفته دیگه ببرم سرکلاس.

هفته بعد، ایشون به دلیل خصومتی که از قبل با دکتر شمیسا داشت، کل مقاله رو زیر سوال برد. بعد به شخصیت دکتر شمیسا و من حمله کرد.

دکتر دال در حالی که به شدت عصبانی بود، رو به من کرد و گفت: تو همون کسی هستی که مدام به گروه نامه می نویسی و می خواهی دانشجوی ممتاز بشی و الکی بری سرکلاس ارشد!!!

من از شنیدن این حرف یکه خوردم. چند تا از بچه های انجمن علمی، توی نشریه انجمن مقاله چاپ کرده بودند و با همون مقاله دانشجوی ممتاز شدند و به منم گفتند حالا که مقاله دادی به گروه نامه بنویس. منم نوشتم. درحالی که این موضوع اصلا ربطی به ارشد نداشت و فقط یک نفر از ورودی های هرسال که معدلش بالاتر از همه می شد می تونست با نمره پایین کنکور، بیاد تو همون دانشگاه.

خلاصه دکتر دال هرچی از دهنش دراومد اون روز به من گفت و من هم چون استادم بود و حق استادی به گردنم داشت سکوت کردم. ولی هرگز این رفتارشون رو فراموش نمی کنم و نمی بخشمش. بعدها متوجه شدم حق با ایشون بوده و مقاله دکتر شمیسا، متعلق به سالهای دانشجویی ایشون بوده و اعتبار علمی لازم رو نداره. ولی هنوز هم نمی فهمم که به چه حقی به شخصیت من در اون کلاس توهین شد؟ شاید من دوست نداشتم کسی از نامه نوشتن من به گروه مطلع بشه.

بگذریم. در سالهای اخیر متاسفانه خیلی ها از این روش استفاده می کنند. خیلی هایی که باید بیشتر مواظب رفتار و گفتارشون باشن، چون زیر ذره بین مردم و رسانه ها هستند. این افراد به جای اینکه درمورد اشتباهاتشون توضیح بدن و عذرخواهی کنن، با جمع کردن مدرک درباره گذشته افراد و تهدید به رو کردن اونها (بگ.م بگ.م معروف!)، نمایش فیلم و حمله به شخصیت منتقدان و ایجاد جنجال، تلاش می کنن ورق رو برگردونن و ذهن مردم رو از اشتباهات خودشون منحرف کنن. ظاهرا موفق هم بودن و خیلی ها بهش دست مریزاد گفتن!

پی نوشت: اطلاعات بیشتر درباره انواع سفسطه، اینجا.